Strona główna Układ Nerwowy Układ nerwowy człowieka – opis i działanie

Układ nerwowy człowieka – opis i działanie

412
0
Układ nerwowy człowieka
Układ nerwowy człowieka (fot. shoutterstock.com)

Układ nerwowy człowieka jest zbiorem aktywnych komórek, które sterują całym organizmem. Jego nadzwyczajną funkcją jest wykrycie zagrożenia i natychmiastowa reakcja na nie.

Budowa układu nerwowego człowieka

Biorąc pod uwagę budowę wyróżniamy: ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy.

Ośrodkowy układ nerwowy składa się z mózgowia i rdzenia kręgowego. Rdzeń kręgowy tworzy istota szara i biała (szara, w przekroju poprzecznym przyjmuje kształt litery H i otoczona jest istotą białą). W rdzeniu kręgowym znajdują się drogi nerwowe przewodzące impulsy z mózgowia oraz do mózgowia (istota biała). Istota szara stanowi ośrodek odruchów bezwarunkowych. Mózgowie dzieli się na kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie, obejmujące móżdżek i rdzeń przedłużony.

Układ nerwowy
Układ nerwowy (fot. Shutterstock)

Czynności odruchowe, które warunkuje układ nerwowy to: oddychanie, krążenie krwi, połykanie, ssanie, wymioty – regulują one ośrodki nerwowe zawarte w rdzeniu kręgowym. Za zachowanie równowagi, kontrolę postawy ciała, koordynację ruchową i napięcie mięśni odpowiada móżdżek. Zbudowany jest z dwóch połączonych ze sobą półkul o pofałdowanej powierzchni, pokrytych korą móżdżku. Ośrodki niektórych reakcji wzrokowych i słuchowych zawiera śródmózgowie. Międzymózgowie składa się z wzgórza i podwzgórza. Połączone jest z przysadką mózgową i szyszynką. Znajdują się w nim ośrodki czynności płciowych, agresji, ucieczki oraz ośrodki regulujące stałość środowiska wewnętrznego organizmu. Kresomózgowie tworzy półkule mózgowe. Kora mózgowa kontroluje wszystkie funkcje organizmu, odbiera informacje z narządów zmysłu, kojarzy je i wysyła polecenia do mięśni i gruczołów. Dodatkowo gromadzi informacje – jest podłożem myślenia abstrakcyjnego i świadomości.

Obwodowy układ nerwowy tworzą zwoje nerwowe, nerwy czaszkowe i rdzeniowe. Nerwy tworzą wiązki aksonów, które pochodzą z neuronów, których ciała znajdują się w mózgowiu, rdzeniu kręgowym lub w zwojach położonych poza obrębem centralnego układu nerwowego. Nerw może być czuciowy, ruchowy lub czuciowo – ruchowy w zależności od tego, jakie bodźce przewodzą aksony.

Układ nerwowy człowieka i jego funkcje

Ze względu na funkcje układ nerwowy dzielimy na somatyczny i autonomiczny. Somatyczny układ nerwowy jest odpowiedzialny za kontakt ze środowiskiem zewnętrznym i zarządza on czynnościami mięśni szkieletowych oraz gruczołów i mięśni skórnych. Od woli zależna jest większość czynności, którymi kieruje.

Funkcją narządów wewnętrznych, mięśni gładkich i gruczołów kieruje autonomiczny układ nerwowy. Działa on niezależnie od naszej woli. Podzielony jest na część współczulną i przywspółczulną, które działają wzajemnie przeciwstawnie. Układ współczulny wyrównuje zaburzenia homeostazy oraz umożliwia podjęcie przez organizm wysiłku fizycznego. Pobudza i relaksuje organizm. Pobudzenie objawia się rozszerzonymi źrenicami, zahamowaniem czynności trawiennych, rozszerzeniem oskrzeli, zwężeniem tętnic, wzrostem stężenia glukozy we krwi oraz nasileniem procesów katabolicznych, zwiększeniem koncentracji. W stanie relaksacji organizmu uaktywnia się układ przywspółczulny. Wzmaga procesy trawienne, rozszerza naczynia krwionośne, zwęża źrenice, zwalnia akcję serca, nasila procesy anaboliczne.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here