Leczenie stwardnienia rozsianego w Polsce jest objęte programami lekowymi. Pierwszy z nich – obejmuje leczenie lekami pierwszej linii i jest prowadzone przez 120 ośrodków szpitalnych w kraju. Leczenie lekami drugiej linii, w ramach programu lekowego B46, po niepowodzeniu terapii lekami pierwszego rzutu prowadzone jest już tylko przez 40 ośrodków w Polsce.

Kwalifikacja do programu lekowego

W przypadku leczenia SM interferonami, octanem glatirameru, fumaranem dimetylu, peginterferonem beta-1a chorzy muszą spełnić następujące kryteria: • rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego – oparte na kryteriach diagnostycznych McDonalda (2010), łącznie z badaniami rezonansem magnetycznym, przed i po podaniu kontrastu; • w przypadku rozpoznania postaci rzutowej stwardnienia rozsianego, wystąpienie minimum 1 rzutu klinicznego albo co najmniej 1 nowe ognisko GD+ w okresie 12 miesięcy przed kwalifikacją; • uzyskanie co najmniej 10 punktów według punktowego systemu kwalifikacji określonego w ust. 3; • pisemna deklaracja współpracy przy realizacji programu ze strony pielęgniarki. Kryteria kwalifikacji muszą być spełnione łącznie. W przypadku leczenia fumaranem dimetylu, peginterferonem beta-1a chorzy musza mieć ukończone 18 lat. Możliwe są zamiany leków pierwszej linii w  przypadku wystąpienia objawów niepożądanych lub częściowej nieskuteczności terapii. Do programu włączane są, bez konieczności ponownej kwalifikacji, pacjentki wyłączone z programu w związku z ciążą, które w momencie wyłączenia spełniały pozostałe kryteria przedłużenia leczenia.

Uniemożliwienie włączenia i wyłączenie z programu lekowego

Kryteria uniemożliwiające włączenie do programu lekowego lub powodujące wyłączenie z programu to: • nadwrażliwość na interferon beta, octan glatirameru, fumaran dimetylu, peginterferon beta-1a • pierwotnie lub wtórnie postępująca postać choroby; • zdekompensowana niewydolność wątroby (enzymy wątrobowe 2 razy lub więcej powyżej normy); • zaburzenia czynności tarczycy (bez eutyreozy); • depresja nie poddająca się leczeniu; • próby samobójcze; • padaczka z wyłączeniem napadów, które u dzieci i  młodzieży wystąpiły w czasie rzutu stwardnienia rozsianego; • leukopenia poniżej 3000/µl; • istotna klinicznie niedokrwistość; • ciąża.

Określenie czasu leczenia w programie

Po 12 miesiącach trwania leczenia lekarz dokonuje oceny skuteczności leczenia. Za brak skuteczności wymagający zmiany leczenia przyjmuje się wystąpienie: • liczba i ciężkość rzutów: • 2 lub więcej rzutów umiarkowanych (wzrost EDSS o 1 do 2 pkt. w zakresie jednego lub dwóch układów funkcjonalnych lub o 1 pkt w czterech lub większej liczbie układów funkcjonalnych) lub • 1 ciężki rzut po pierwszych 6 miesiącach (wzrost w  EDSS większy niż w definicji rzutu umiarkowanego tj. powyżej 2 pkt.) oraz • zmiany w badaniu rezonansu magnetycznego, gdy stwierdza się jedno z poniższych: • więcej niż jedna nowa zmiana Gd (+), • więcej niż dwie nowe zmiany w sekwencji T2. Na podstawie dokumentów Ministerstwa Zdrowia http://www.mz.gov.pl/leki/refundacja/programy-lekowe/