Progesteron jest hormonem uwalnianym przez ciałko żółte w jajniku. Odgrywa ważną rolę w cyklu menstruacyjnym i utrzymaniu wczesnego stadium ciąży. Jeśli jajo nie zostanie zapłodnione, ciałko żółte rozpada się, a poziom hormonu spada. Rozpoczyna się nowy cykl menstruacyjny.

Co to jest progesteron?

Hormon ten zwany jest również “hormonem ciążowym”. Pomaga zapłodnionemu jaju wszczepić się w macicę. Warto również pamiętać, że jajniki, łożysko i nadnercza naturalnie produkują progesteron w czasie ciąży.  Istnieją dowody na to, że suplementacja progesteronem jest niezbędna w ciąży wynikającej z technik wspomaganego rozrodu (ART), takich jak zapłodnienie in vitro. Wtedy trzykrotnie zmniejsza ryzyko poronień.  Jeżeli jajo będzie zapłodnione, progesteron zacznie stymulować wzrost naczyń krwionośnych i gruczoły w endometrium do wydzielania składników odżywczych dla zarodka. Następnie hormon przygotowuje błonę śluzową macicy do wszczepienia jaja i pomaga utrzymać endometrium przez cały okres ciąży.

Kiedy lekarz może przepisać progesteron?

Czasami lekarz może zalecić pacjentkom doustne przyjmowanie leku, by:
  • wywołać miesiączkę
  • leczyć nieprawidłowe krwawienia z macicy związane z nierównowagą hormonalną,
  • złagodzić ciężkie objawy zespołu przedmiesiączkowego (PMS).
Czasem w ramach hormonalnej terapii zastępczej progesteron przyjmuje się razem z estrogenem. W ten sposób można zmniejszyć ryzyko raka macicy. 

O czym świadczy wysoki progesteron?

Poziomy progesteronu naturalnie wzrastają w ciąży. Jeśli jednak nie spodziewasz się dziecka, a masz za wysoki hormonu, może być to związane z wrodzonym przerostem nadnerczy. Jednak jest to konsekwencja, a nie przyczyna tego stanu. Wysoki poziom hormonu, może również zwiększyć ryzyko raka piersi. Staraj się jednak nie wpadać w panikę. Wybierz się do lekarza, który wdroży odpowiednie leczenie.

Jakie są skutki niedoboru?

Bardzo niski poziom hormonu może prowadzić do nieregularnych i ciężkich miesiączek. Spadek tego hormonu w ciąży zwiększa ryzyko poronienia i wczesnego porodu. Dlatego lekarz może wtedy przepisać syntetyczną formę progesteronu, by opóźnić poród. Brak progesteronu we krwi może sygnalizować, że jajnik nie uwolnił jaja podczas owulacji. Taka sytuacja występuje czasem u kobiet z zespołem policystycznych jajników. Proste badania krwi mogą określić poziom progesteronu. Na niedobór tego hormonu mogą wskazywać bóle głowy lub migreny; zmiany nastroju, w tym lęk i depresja; niskie libido; uderzenia gorąca; nieregularne cykle miesiączkowe; przybieranie na wadze; mięśniaki, endometrioza; zaburzenia czynności tarczycy. Pacjentkom z nieregularnymi miesiączkami często przepisuje się złożone tabletki antykoncepcyjne. Zwykle zawierają jeden z wielu rodzajów syntetycznego progesteronu, a mianowicie progestynę. Drugim ważnym składnikiem jest estrogen.  Częste działania niepożądane podczas jego stosowania:
  • bóle głowy,
  • tkliwość piersi,
  • bóle stawów,
  • senność,
  • depresja,
  • zawroty głowy,
  • zatrzymanie płynów lub wzdęcia,
  • uderzenia gorąca,
  • problemy z oddawaniem moczu,
  • bóle brzucha lub skurcze,
  • wydzielina z pochwy.